Văn Như Cương & Chu Mộng Long với chuyện du học sinh về hay không về

0
2383
Những du học sinh nói lý do môi trường làm việc, vấn đề kinh tế, lương bổng…tại Việt Nam để không về nước, đó chỉ là sự ngụy biện cho việc họ ở lại nước ngoài…
Câu chuyện du học sinh Việt sang nước ngoài du học rồi ở lại đó làm việc mà không về cống hiến cho đất nước đang khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Nhất là khi có phát ngôn của anh Nguyễn Thành Vinh – Á quân Đường lên đỉnh Olympia khi cho rằng về nước là sự lãng phí khi môi trường và cơ chế làm việc ở Việt Nam chưa phù hợp cho người thực tài phát triển giá trị và năng lực bản thân thì nhiều ý kiến tranh luận xung quanh vấn đề này càng trở lên nóng bỏng.
Nhiều ý kiến đồng tình khi dẫn chứng câu chuyện của anh Doãn Minh Đăng – cựu quán quân Đường lên đỉnh Olympia, giảng viên trường Đại học Kỹ thuật – Công nghệ Cần Thơ gặp phải trong việc “hòa nhập” với môi trường làm việc trong nước. Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác lại không đồng thuận bởi thực tế có rất nhiều du học sinh sau khi du học ở nước ngoài về phục vụ đất nước, họ rất thành công, cống hiến nhiều việc làm có ích cho xã hội, giúp phát triển kinh tế đất nước.
Xung quanh vấn đề trên PV Kiến Thức đã có cuộc trao đổi với GS Văn Như Cương.
GS Van Nhu Cuong:
GS Văn Như Cương.

– Thưa GS, xung quanh việc các du học sinh Việt khi đi học ở nước ngoài không về Việt Nam bởi họ cho rằng môi trường và cơ chế làm việc ở Việt Nam chưa phù hợp với người thực tài phát triển, khó có thể chuyên tâm nghiên cứu khoa học. GS nhận định sao về ý kiến đó?

– GS Văn Như Cương: Trước hết phải phân biệt có 2 dạng du học sinh. Một dạng du học sinh đi du học ở nước ngoài theo kinh phí do nhà nước cấp và một dạng du học sinh đi du học từ tiền cá nhân và gia đình họ.
Với những du học sinh đi du học ở nước ngoài theo dạng kinh phí do nhà nước cấp thì tiền nhà nước cấp ấy là tiền thuế của người dân Việt Nam đóng góp với mục đích đưa họ ra nước ngoài du học, trao dồi kiến thức, kinh nghiệm, tạo ra những người thực tài để về nước đem tài năng, kiến thức đã học ở nước ngoài để phục vụ sự phát triển của đất nước. Bản thân những du học sinh này không có lý do gì để đòi hỏi cũng như so sánh môi trường làm việc trong nước với nước ngoài. Bởi họ được cử đi học để phục vụ đất nước.
Với những người tự bỏ tiền đi học ở nước ngoài. Tất cả mọi người ở lại nước ngoài đều nói lý do nếu về nước họ không có điều kiện để phát triển năng lực như kinh tế, hoàn cảnh làm việc…Ở lại nước ngoài, họ cho rằng nơi đó có điều kiện để phát triển tài năng, được làm việc đúng năng lực. Họ lập gia đình sinh sống tại đó. Dù đó là sự lựa chọn của họ và cũng là quyền của họ nhưng nếu xét cho cùng, ai cũng cho rằng, môi trường trong nước không đủ điều kiện để họ phát triển thì đến bao giờ mới đủ điều kiện. Ai cũng đi du học xong không về nước để góp phần phát triển kinh tế xã hội thì đến bao giờ đất nước mới phát triển được. Họ nên nhớ, dù họ không đi du học bằng kinh phí nhà nước cấp nhưng trước khi có cuộc sống như bây giờ, bao nhiêu thế hệ người Việt đã hi sinh xương máu để có cuộc sống cho chúng ta như ngày hôm nay. Mỗi công dân phải luôn có ý thức với đất nước, với dân tộc, có ý thức xây dựng đất nước Việt Nam phát triển, tốt đẹp thì không nên nói như thế.
Những du học sinh nói lý do môi trường làm việc, vấn đề kinh tế, lương bổng…tại Việt Nam để không về nước, đó chỉ là sự ngụy biện cho việc họ ở lại nước ngoài. Dù sao tất cả cũng hoàn toàn vì cá nhân của họ.
Có một thực tế, không phải tất cả các du học sinh khi học tập ở nước ngoài đều là người giỏi cả đâu. Có nhiều người khi học xong, có bằng mang về nước nhưng lại không thể đáp ứng được công việc.
Nhắc lại lịch sử, trước đây, trong hoàn cảnh đất nước vô cùng khó khăn, Bác Hồ đi công tác tại Pháp đã mang về nước bao trí thức như ông Trần Đại Nghĩa và nhiều người khác. Khi đó, họ phải từ bỏ cuộc sống hoa lệ ở Pháp về Việt Bắc sống và làm việc trong môi trường nhiều khó khăn nhưng họ vẫn về và đóng góp tài năng cho đất nước. Khi đó, họ mà cũng suy nghĩ về việc lợi ích cá nhân, cũng nói rằng môi trường ở Việt Nam không phù hợp cho họ phát triển thì làm sao góp phần làm nên chiến thắng của chúng ta. Hay trong cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, bao nhiêu thế hệ tri thức như chúng tôi đã lên đường và chiến đấu.
– Theo GS, hiện nay môi trường làm việc ở Việt Nam có đủ điều kiện để những du học sinh sau khi học ở nước ngoài về có thể phát triển tài năng, đóng góp cho đất nước?
– GS Văn Như Cương: Khi đi học ở nước ngoài, nghiên cứu khoa học, anh tích lũy được một số vốn kiến thức học hỏi được, khi về nước anh muốn phát triển những kiến thức ấy thì bản thân anh phải vận động, phải tự tìm lấy. Bởi nói về môi trường làm việc thì nó rất rộng nếu anh biết tận dụng cơ hội, nắm bắt được các điều kiện thì sẽ phát triển.
Có một thực tế, hiện nay nhìn chung điều kiện trong nước vẫn còn nhiều khó khăn, lương bổng ít nhưng tất cả mọi người đều như thế. Có điều anh có thích nghi được và phát huy những kiến thức mà anh đã học được từ nước ngoài hay không. Trên thực tế, có nhiều du học sinh về nước, họ đã có những công trình nghiên cứu mang lại nhiều công ăn việc làm cho nhiều người, đóng góp mang lại lợi ích kinh tế cho đất nước và thành công cho bản thân họ. Nếu họ cũng suy nghĩ như thế thì đâu có được thành tựu như vậy.
Ai cũng biết, môi trường ở nước ngoài có nhiều cơ hội tìm việc làm tốt, có nhiều điều kiện để phát triển nghiên cứu khoa học và những người có năng lực bao giờ cũng được trả công xứng đáng đúng với những thành quả mà họ tạo ra. Tuy nhiên, ở môi trường trong nước và nước ngoài đều có những khó khăn riêng, mỗi người phải thích nghi thì mới có thể phát triển.
– Để có thể thu hút các du học sinh về nước đóng góp tài năng cho sự nghiệp phát triển đất nước, chúng ta nên có những chính sách ưu tiên những du học sinh thực tài, tạo điều kiện tốt nhất cho họ phát triển năng lực bản thân? GS nghĩ sao về điều này?
– GS Văn Như Cương: Theo tôi là rất khó. Nếu cho rằng du học sinh học ở nước ngoài về nước phải có chế độ lương thưởng cao hơn với người học trong nước để họ cống hiến thì cũng không ổn. Bởi trong một môi trường làm việc mà có sự phân biệt thì cũng rất khó. Sẽ có ý kiến kiểu: “những du học sinh, họ có quyền lợi được đi học ở nước ngoài nhưng chưa thể hiện được năng lực trong môi trường làm việc mà lương cao hơn chúng tôi, những người không được điều kiện đi học như thế” thì cũng không ổn.
Có một thực tế, trong môi trường làm việc, anh có sáng kiến, có phát minh mang lại nhiều giá trị được áp dụng rộng rãi góp phần vào sự phát triển thì anh sẽ được đền đáp xứng đáng. Ví dụ, khi những sáng kiến, phát minh ấy mang lại lợi ích kinh tế 100 tỷ thì không có lý do gì không tặng họ 1 tỷ, đó không chỉ là tặng thưởng mà còn là sự ghi nhận đánh giá cá nhân người có năng lực vào sự phát triển chung. Xã hội sẽ luôn ghi nhận những người tài có nhiều đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội, đất nước Việt Nam
==========================================
3 mẫu lập luận của Văn Như Cương

Chu Mộng Long –

Trước tiên, hậu bối xin cáo lỗi ông, ông Phó giáo sư Văn Như Cương. Vì ông mạ lị “những du học sinh học xong không chịu về nước” mà phải viết bài này để hầu chuyện ông.

Ông bảo bọn trẻ ngụy biện, còn tôi dùng chính biện để phản biện ông đây! Trước tiên, ông là nhà toán học nổi tiếng bởi mệnh đề huyền thoại “heo nuôi Văn Như Cương”. Mệnh đề ấy có thể suy ra, Văn Như Cương là con heo con được không? Nếu có gì mạo phạm thì là bởi logic toán của ông chứ không phải do tôi.Cái logic ấy chắc chắn chặt chẽ hơn mớ lập luận lú lấp của ông. Bài phỏng vấn ông dài loẳng ngoẳng, tôi chỉ chọn 3 mẫu lập luận tiêu biểu sau đây để hầu chuyện ông:

Lập luận 1) “Những du học sinh nói lý do môi trường làm việc, vấn đề kinh tế, lương bổng… tại Việt Nam để không về nước, đó chỉ là sự ngụy biện cho việc họ ở lại nước ngoài. Dù sao tất cả cũng hoàn toàn vì cá nhân của họ”.Tôi hỏi ông Cương: nếu ở lại nước ngoài hoàn toàn vì cá nhân của họ thì có gì sai? Cá nhân nào không vì mưu sinh? Xưa ông nuôi heo ỉa trên đầu thiên hạ có vì cá nhân ông không? Ông vừa nghỉ hưu đã chộp lấy cơ hội mở trường tư để thu học phí cao là vì cá nhân hay vì tập thể xã hội chủ nghĩa?Nếu ông nói, trường công không đảm bảo môi trường làm việc, thu nhập thấp, nên ông phải mở trường tư để đảm bảo môi trường làm việc, thu nhập cao hơn, để cống hiến tốt hơn cho giáo dục, liệu ông có ngụy biện không?Hàng loạt những nhà khoa học bỏ nước Nga sang Mỹ thời Stalin, kể cả thiên tài A. Einstein bỏ xứ sở Do Thái đi lưu vong và định cư tại Mỹ, họ có “hoàn toàn vì cá nhân của họ” như suy luận của ông không? Và trường hợp Ngô Bảo Châu, Đàm Thanh Sơn… thì sao?Hay ông cho rằng, ông là nhà toán học một đời quanh quẩn trong chuồng heo nên không hề biết đến những nhà khoa học ấy?Nói thật, lập luận của ông không khác một thời người ta nhân danh/ mạo danh lòng yêu nước chụp mũ “Đặng Thái Sơn phản quốc” khi nghệ sĩ thiên tài này không ở lại đất nước đánh đàn phục vụ cho loại tai heo như ông!
Lập luận 2) “Có một thực tế, không phải tất cả các du học sinh khi học tập ở nước ngoài đều là người giỏi cả đâu. Có nhiều người khi học xong, có bằng mang về nước nhưng lại không thể đáp ứng được công việc”.Lập luận này đúng, nhưng theo ông, loại du học sinh khi học xong, có bằng mang về nước nhưng lại không đáp ứng được công việc là loại nào? Chắc chắn là ông ám chỉ những du học sinh mà ông chụp mũ phản quốc trên kia chứ gì? Thưa ông, đúng là loại này về nước không thể đáp ứng được công việc, vì dù họ là nhà khoa học không giỏi cũng không thể về nước xắn quần làm công việc nuôi heo như ông thay vì ở nước người ta có việc làm khác khá hơn!

Nhưng còn có một loại thứ hai mà chắc cái đầu của ông cố tình không nghĩ đến. Đó là loại con ông cháu cha, học xong về nước không thể làm được việc gì, bèn cất nhắc lên làm lãnh đạo! Loại du học sinh này sẽ theo ứng xử của Mao, họ coi cái bằng phó giáo sư của ông, cũng như những cái bằng thực khác không bằng cục phân đâu ạ!
Lập luận 3) Nhắc lại lịch sử, trước đây, trong hoàn cảnh đất nước vô cùng khó khăn, Bác Hồ đi công tác tại Pháp đã mang về nước bao trí thức như ông Trần Đại Nghĩa và nhiều người khác. Khi đó, họ phải từ bỏ cuộc sống hoa lệ ở Pháp về Việt Bắc sống và làm việc trong môi trường nhiều khó khăn nhưng họ vẫn về và đóng góp tài năng cho đất nước. Khi đó, họ mà cũng suy nghĩ về việc lợi ích cá nhân, cũng nói rằng môi trường ở Việt Nam không phù hợp cho họ phát triển thì làm sao góp phần làm nên chiến thắng của chúng ta. Hay trong cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, bao nhiêu thế hệ tri thức như chúng tôi đã lên đường và chiến đấu”.Lập luận này móc thêm cái đuôi “chúng tôi” để khoe công lao của ông đối với thời chống Mỹ, hay là để so sánh trí thức thời kháng chiến chống Pháp với trí thức trẻ thời nay?Tôi không giỏi toán, nhưng tôi tin chắc, trong toán học không có sự so sánh hay cái phương trình nào kì dị như vậy. Trừ phi, ông muốn nói chính quyền bây giờ cũng cầu hiền như Cụ Hồ ngày xưa, và trừ phi, ông muốn nói đất nước bây giờ cũng “vô cùng khó khăn” như thời kháng chiến chống Pháp? Thưa ông, nếu đúng như thế, tôi tin chắc bọn trẻ sẽ về ngay. Có nghĩa là, khi người ta làm cho đất nước rơi vào tay ngoại bang, hay kiệt quệ như nạn đói năm Ất Dậu, bọn trẻ sẽ về để tham gia kháng chiến như Trần Đại Nghĩa, Trần Đức Thảo… một thời đã làm? Thưa ông, chừng ấy cũng không cần phải có ai mời đâu. Tất nhiên, lớp trẻ ấy sẽ làm nhiều việc lớn hơn chứ không phải kháng chiến xong rồi lại chấp nhận thân phận làm con nuôi của bọn heo như ông một thời đã làm!Tôi phản biện bài toán heo của ông như thế, có gì sai, mong ông chỉ giáo!

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here