THI CA và TÂM THẦN HỌC trong thơ NGUYỄN LƯƠNG NHỰT (tiếp theo)

0
400

Biên khảo của BS Lê Đình Đại

 

15129547_1795027880767385_369666844438312845_o

Lê Đình Đại và Nguyễn Lương Nhựt

Tặng bác sĩ Lê Đình Đại

Nhà thơ và bác sĩ
Cả hai đều tâm thần
Một tâm thần phân liệt
Một tâm thần tha nhân
Nguyễn Hàn Chung

Bệnh viện Tâm Thần Đà Nẵng – 2005

Sau những ngày nằm viện kéo dài không gì vui hơn là lúc ra viện. Đó là giây phút huy hoàng. Nhưng không phải ai cũng muốn ra viện, tuyệt đại đa số muốn ra nhưng một tỷ lệ nhỏ muốn ở vĩnh viễn tại bệnh viện vì những hoàn cảnh khác nhau, không bị ai hất hủi, lại có cơm ăn, áo mặc, chỗ nằm, thuốc uống…

Ra viện nếu không chịu uống thuốc đều đặn liên tục, không chịu uống thuốc như ăn cơm bữa, thì khả năng tái phát rất cao và bệnh nhân lại vào viện. Chỉ cần làm nghiên cứu thống kê như đã nói trên đây về số lần vào viện, về số ngày điều trị của bệnh nhân tâm thần phân liệt thì thế giới người tỉnh cũng đủ tóa đom đóm về sức tàn phá khủng khiếp của căn bệnh này : đối với người bệnh, đối với gia đình của họ và đối với xã hội. Hiếm hơn có trường hợp vừa dắt ra khỏi cổng thì bệnh bộc phát đột ngột phải đưa vô lại và giây phút huy hoàng chợt tắt.

Điên vui vẻ người thân xin xuất viện

Điều không quên là tạm biệt bạn Điên

Vài điếu thuốc để tỏ lòng lưu luyến

Rồi ra về phấn khởi bước ngang nhiên.

                             Điên vui vẻ

Cho đến bây giờ nền y học hiện đại vẫn chưa biết bệnh tâm thần phân liệt do nguyên nhân gì. Nó vẫn bí ẩn và là lời thách đố lớn nhất đối với các nhà tâm thần học trên toàn thế giới. Tuy nhiên sự ra đời của các thuốc an thần kinh đã đem lại niềm hy vọng lớn lao cho các bệnh nhân tâm thần phân liệt. Trong quá trình điều trị bệnh nhân thường bị nhiều tác dụng phụ khó chịu trong đó “ác liệt” nhất phải kể đến loạn trương lực cấp mà Nguyễn Lương Nhựt đã mô tả qua bài Điên cố gắng :

Điên cố gắng nghiến răng mà chịu đựng

Cơn tâm thần phân liệt cứng tê xương

Càng vùng vẫy càng đớn đau nhảy dựng

Mà thâm tâm còn khối những niềm thương.

Nguyễn Lương Nhựt rất dễ bị loạn trương lực cấp với Haloperidol và cả với Aminazin nữa . Anh thích hợp với Tisercin, có thể xem như thần dược của đời anh. Tôi đã từng chứng kiến Nhựt vẹo cổ, ưỡn người, trợn mắt, khó thở, khó nói, hốt hoảng vã mồ hôi trông rất dữ dội. Vậy cơn tâm thần phân liệt cứng tê xương chắc là anh mô tả tình trạng này chứ trong tâm thần học không hề có cơn tâm thần phân liệt cứng tê xương. Đúng là thi sĩ có khác.

Từ năm 1978 Nguyễn Lương Nhựt phát bệnh, anh điều trị tại bệnh viện Tâm thần Biên Hòa hai năm rưỡi, khoa tâm thần bệnh viện Nguyễn Trãi quận 5 Sài Gòn nửa năm. Anh điều trị tại bệnh viện tâm thần Đà Nẵng hơn 20 lần với tổng thời gian hơn 3 năm nằm viện.*

Nhà thương Hòa Khánh tôi Điên

Nhưng luôn luôn nhớ Mẹ hiền: Nhà thương

Bát cơm, viên thuốc, chiếu, giường…

Cho tôi an giấc vô thường bao năm

Nhà thương Nguyễn Trãi quận 5

Khoa tâm thần- chỗ tôi nằm nghỉ ngơi

Khắc sâu kỷ niệm một thời

Có người bạn trẻ lo nuôi mẹ già

Nhà thương tâm thần Biên Hòa

Chết đi, sống lại thật là thảm thương

Khoa B2- Hai năm trường

Tôi làm lao tác tỏ tường người Điên.

                            Nhà thương Điên

Đối với thế giới người bình thường thì quá trình chữa chạy như vậy thật kinh hồn khiếp vía, nhưng đối với thế giới người bệnh tâm thần thì Nguyễn Lương Nhựt chỉ là đàn em. Dẫu sao Nguyễn Lương Nhựt đã chiến đấu kiên cường với một căn bệnh trầm kha của loài người, một căn bệnh không nuốt chửng liền sự sống mà từ từ làm khô héo bao cuộc đời. Nên nhiều bệnh nhân rơi vào tình trạng trầm cảm. Ở nhà thì có thể bị đồng loại sợ sệt xa lánh, nếu không được gia đình đùm bọc, bệnh viện cưu mang thì chắc gì còn có ai thương. Ra đường thì có thể  bị trêu chọc, hất hủi. Nên từ trầm cảm có thể dẫn đến ý tưởng và hành vi tự sát. Trong truyện Kiều có một đoạn thơ mô tả tâm trạng của người sắp tự tử :

“Thân sao như đến thế này?

Còn ngày nào cũng dư ngày ấy thôi

Đã không biết sống là vui

Tấm thân nào biết thiệt thòi là thương

Một mình cay đắng trăm đường

Thôi thì nát ngọc tan vàng thì thôi !”

 

Dù bệnh trạng lâu dài như vậy, chính anh đã tự tiên lượng cho mình :

Thấy mình có vợ có con

Rủi Điên rủi dại cũng còn ủi an

Thấy người cô độc lầm than

Rủi Điên rủi dại thân tàn xác xơ.                                                                      

 

Từ xưa đến nay người Điên thường bị khinh rẻ và hất hủi, Nguyễn Lương Nhựt có lời tâm sự rất hiền lành :

Điên tâm sự bao lời thơ ngắn ngủi

Có khi Điên khi tỉnh đủ trò đùa

Đùa làm vui, Điên không biết hơn thua

Xin người thấy người Điên đừng hất hủi.

                                      Điên tâm sự

Bởi tình thương như sương khói mỏng

Nên người Điên phải sống lạc loài

Tả tơi, xơ xác, trọi trơ

Thất thơ thất thẻo, bụi bờ thảm thương.

                                      Điên lạc loài

Ngày hôm nay họ bị Điên, nhưng ngày mai thì ai sẽ bị ? Sự thật bệnh tâm thần không chừa một ai cả, dù đó là một ông vua hay một gã ăn mày, dù đó là một bác sĩ, một kỹ sư hay tu sĩ, hay chỉ là một em bé kia thôi. Giờ đây bạn thương họ, giúp đỡ họ, ngày mai sẽ có người giúp bạn, nhân quả mà, gieo không mất. Bởi vì, biết chừng đâu :

Lòng thương hại người đời đem bố thí

Điên khát khao một chút xíu tình thương

Ai chột dạ và đã từng suy nghĩ

Biết chừng đâu ta cũng bị Điên cuồng.

                             Điên khát khao

Thi ca và tâm thần học là câu chuyện dài vô cùng lý thú mà Nguyễn Lương Nhựt là một sự khởi hành độc đáo, bất ngờ…

Thơ anh ra đời trong những năm tháng bi thương, gian khổ nhất đời anh. Thơ anh là nỗi lòng, là trái tim thơ chất ngất tình yêu đối với cõi Điên mà anh đã hóa thân vào đó. Còn làm thơ tức là còn yêu sự sống. Anh bệnh nặng nhưng có lòng sắt son với đời, đời sẽ còn mãi nhớ đến anh.

Bs Lê Đình Đại đang khám bệnh nhân TT - 1996

 Bs Lê Đình Đại đang khám bệnh nhân tâm thần – 1996

* Thời gian nằm viện của bệnh nhân Nguyễn Lương Nhựt tại Bệnh viện Tâm thần Hòa Khánh thành phố Đà Nẵng :

Lần nhậpviện Ngàyvào viện Ngàyra viện Chẩn đoán Số ngày nằm viện
1 11/12/1978 09/02/1979 TTPL 60
2 10/05/1979 26/05/1979 TTPL 16
3 09/06/1979 23/08/1979 TTPL 75
4 02/11/1979 04/12/1979 TTPL 32
5 09/07/1988 27/08/1988 TTPL chu kỳ 49
6 20/02/1989 12/05/1989 F20.3 81
7 03/08/1989 19/10/1989 F20.3 77
8 28/03/1990 25/05/1990 F20.3 58
9 07/11/1990 11/02/1991 F20.3 96
10 19/02/1991 12/04/1991 F20.3 52
11 24/08/1991 11/11/1991 F20.5 79
12 05/08/1992 21/10/1992 F20.3 77
13 04/12/1992 11/10/1993 F20.3 311
14 20/10/1994 05/12/1994 F20.3 46
15 03/04/1995 26/05/1995 F20.3 53
16 28/01/1999 13/02/1999 F20.3 16
17 19/02/1999 29/03/1999 F20.3 38
18 16/02/2000 24/03/2000 F20.3 37
19 16/10/2000 17/11/2000 F20.3 32
20 20/04/2005 13/05/2005 F20.3 23
Tổng cộng 1308

 

Thời gian nằm viện tại bệnh viện Tâm thần Biên Hòa : 2 năm

Thời gian nằm viện tại khoa Tâm thần bệnh viện Nguyễn Trãi quận 5 Sài Gòn : 6 tháng.

Thời gian nằm viện tại Bệnh viện Tâm thần Hòa Khánh thành phố Đà Nẵng: 3 năm 6 tháng

Tổng thời gian nằm viện : Hơn 6 năm

Tính đến thời điểm 13/05/2005

 

Lê Đình Đại

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here