Năm Gà… Bàn Chuyện Chim

0
282

 

***Tạp văn Nguyên Lạc

Cẩn báoBạn! hãy cẩn trọng (Beware of) với những người không biết cười!  Mẹ, những người thương ta thường cười với ta! Lenin, Stalin, Hitler, Mao không biết cười, triệu triệu người vong mạng! Ông Khổng Tử nghiêm nghị, biết bao “con hát” bị tàn hại một cách vô tội vạ như ông Nguyễn Ngọc Ngạn đã viết trong ” Kỷ Niệm Sân Khấu”!

 

Trước hết chúng ta cùng thở! Nào mời:

Đầu tiên tôi thở cái phào

Bao nhiêu phiền não như trào ra theo

Nín hơi tôi thở cái phèo

Bao nhiêu mộng ảo bay vèo hư không     (Nguyễn Đức Sơn)

Sao bạn hiền! hết stress chưa? thoải mái chưa sau khi thở ra thở vào theo cụ Nguyễn?Nếu xả stress rồi, hãy nâng ly “gụ” lên cùng nhau hát mừng Xuân mới:  “Mừng Xuân nâng chén, ta chúc nơi nơi …la la la!” Dô dô dô!

Trong không khí hân hoan, tưng bừng đón Xuân, tui xin phép quí bạn được “loạn bàn” về chim… chim Cu!

–  Bộ đầu óc của ông có vấn đề rồi sao? Năm con Gà mà bàn  về con Cu?!

– Dạ thưa bạn, con Cu thuộc về những con tương cận với con gà. Chúng cũng gáy, cũng sừng sộ như con gà khi gặp mái. Cũng ghét tiếng gáy, muốn ta là nhất như nhau, phải không?

Lại nữa, vì có quá nhiều người bàn về gà, nên tôi không muốn “đụng hàng”, cũng như không dám “múa rìu qua mắt thợ” Thêm nữa, tôi thích Cu hơn gà, nên bàn về Cu trong năm Gà cũng OK thôi, phải không?!

Nào,mời các bạn nghe tui!

Cu có nhiều nghĩa

        . Chữ Hán; Cu (đọc ngọng chữ Cưu) 鳩 chim tu hú, Con chim “cưu”, một loại bồ câu. Tính nó vụng không biết làm tổ, nên hay dùng để nói ví những kẻ không biết kinh doanh việc nhà. Nó lại là một loài chim ăn không mắc nghẹn bao giờ, cho nên những gậy của người già chống hay khắc hình con cưu vào. Như cưu trượng 鳩杖 gậy khắc hình chim cưu.  (Từ điển Thiều Chửu)

        . Chữ Nôm:

-1/ Cu: con chim gáy, chim cu (vì nó gáy cúc cù cu)

– 2/ Cu: là bộ phận “không thể thiếu” của loài người, tuy “hình dạng nhỏ” nhưng “nhiệm vụ rất to”. Chúng có thể “biến hóa hình dạng” tùy theo điều kiện và môi trường!  (Từ điển Của Tui)

Bây giờ tui sẽ “loạn bàn” nghĩa số 1 trước! Nào các bạn, hãy doãi hai chân ra, lưng dựa vào ghế, nâng ly “gụ” lên nhấp và khà lên một tiếng, rồi nghe tôi thủ thỉ đôi lời!

Ở miền quê chúng tui, thời trước ( thời cụ Ngô vừa chấp chánh) rất thanh bình, chưa có chiến tranh lan tràn ( Ối thời vàng son đâu còn nữa) Lúa chỉ làm một mùa, sau khi cấy  lúa rồi (khoảng tháng tư đến tháng năm âm lịch) là anh em nông dân “phè cánh nhạn” suốt cho đến ngày lúa chín (khoảng tháng 12 đến tháng giêng năm sau). Suốt ngày rảnh rỗi, đá gà , đá cá lia thia, rồi ra đồng tìm bắt cá tôm, chim chuột, gác cu làm mồi nhậu nhẹt “xôm trò”. Ca hát vang trời!

Gần đến tết thì thanh niên cùng nhau giã gạo nếp để làm bánh tráng, trong đêm thanh vắng với tiếng chày chát chùm (không phải tiếng chầy trên sóc Bam Bo à nghe). Các cô gái thì nhóm lửa chưng hấp bánh tét, bánh chưng, vui vẻ reo hò, hát đối! Mấy ngày trước Tết cùng nhau dựng cây nêu và nấu chè.

Cu kêu ba tiếng cu kêu

Anh em thức dậy dựng nêu ăn chè    (ca dao)

Chỉ cần hai câu ca dao đơn giản như thế cũng đã dựng lên cho chúng ta cảnh đồng quê thanh bình như thế nào rồi, phải không các  bạn?

Trong hai câu này, “dựng nêu” có nghĩa là sắp sửa hoặc đang Tết, còn “ăn chè”, chữ này mới đầy “ấn tượng”.  “Ăn chè” có nghĩa là ăn chè ngọt, hão ngọt, mật ngọt và cũng có nghĩa là tù ti lén lút ( lén lút mới khoái chớ, phải không?)

Anh/em chúng ta cùng ăn chè ngọt. Anh/em chúng ta đến bờ xa kia tỏ tình (mật ngọt) với nhau. Anh/em chúng mình đến bờ bụi kia “ứ hự” với nhau OK? Rồi sang năm sẽ có ông mai, sẽ có đám cưới!

Hai câu ca dao hay quá phải không các bạn! Nhưng đối với tui, nó chưa tuyệt. Thanh bình? đúng. Hạnh phúc, hòa thuận? Chưa chắc! Biết đâu chúng sẽ lôi ông mai ra chửi, biết đâu cha vợ, con rể cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt với nhau? Cảnh này mới là tuyệt đây:

Cu kêu ba tiếng cu kêu

Mình ơi thức dậy tía kêu “gầy sòng”

Cảnh này chắc chắn phải xảy ra lúc trời đã sáng. Sáng sớm, cha vợ (ở dưới quê thường ở rể ) thức dậy, đi vòng quanh thăm thú heo, gà, trâu và ruộng lúa; rồi trở về gọi con gái lại: Con khều thằng chồng con dậy bảo nó nhậu với ba (vì nhàn rỗi như đã tả ở trên) Gia đình hạnh phúc quá phải không?Cha vợ thương chú rể dĩ nhiên vì thấy đôi trẻ thương nhau. Nếu chúng đánh nhau u đầu, xức trán thì có thương thằng rể không?

Thấy chưa, tả cảnh hạnh phúc tuyệt quá phải không các bạn?!

Nhưng tui cho hai câu này mới “trên cả tuyệt vời” đây!

Cu kêu ba tiếng cu kêu

Anh ơi thức dậy chúng ta “gầy sòng”

Nó có hai nghĩa:

– Thứ 1: Cảnh này xảy ra cũng giống như trên, lúc trời đã sáng! Các bạn bè của chú rể vì nhàn rỗi , tính đi kiếm chè, ăn chè, đá gà …đi ngang qua, hú gọi chàng đang còn ngủ nướng: Ê, anh (ba,sáu,mười…) đó ơi! thức dậy đi nhậu chơi!  (ở dưới quê thường gọi nhau bằng thứ)

Thanh bình quá phải không? Tuyệt với quá phải không? Nhưng tôi cho nghĩa thứ 2 sau đây mới là rất “trên cả tuyệt vời”đó các bạn!

– Thứ 2: Cảnh nầy tui chắc chắn “chăm phần chăm” là trời chưa sáng, chỉ nhá nhem, tranh tối tranh sáng như:” Người đi chưa đợi sáng” trong “Hai mươi bốn giờ phép” của NS Trúc Phương, mà tôi đã “loạn bàn” ở các bài trước! Có cần tui lập lại không?(*)

Có lẽ vì chiều qua chàng “mần việc” hơi mệt, em để chàng ngủ chút lấy sức, bây giờ gần sáng rồi,  chàng đã quên “bổn phận và nghĩa vụ” làm trai, làm chồng” rồi. Thôi thức dậy mình ơi, chúng ta “nhậu” với nhau kẻo trời sáng đó mình!

Thấy chưa các bạn!  Hạnh phúc quá phải không?  “Trên cả tuyệt vời ” phải không?

 

* * *

Nào, đến nghĩa thứ 2: Cu… có “nhiệm vụ rất to”…Tui đã giải thích và “loạn bàn” nghĩa thứ 1 của Cu rồi,còn về phần nghĩa thứ 2, : cụ bà Hồ Xuân Hương đã giải thích “sâu sát”, tui không dám “múa rìu qua mắt thợ”chỉ thêm mắm muối cho vui thôi!

Thương chồng nấu cháo le le

Chồng ăn thêm sức… tối đè hụt hơi  (ca dao)

 

Anh ơi em hỏi anh này

Sao cu cứ gáy suốt ngày suốt đêm?

Em ơi anh vẫn còn thèm!

Le le nấu cháo… xin thêm mấy nồi!

* * *

Hãy nhấp thêm một hớp “gụ”, nhắm mắt lại, vừa thưởng thức vị nồng cay và ngọt ngào của gụ, vừa lắng nghe tui tiếp tục đây:

Hồi xửa hồi xưa, ở vùng quê tôi,các thanh niên, thiếu nữ gặp nhau thường hỏi giỡn: Sao, Cu mầy giờ thế nào?   ( Chim cu đó , đừng nghĩ bậy à nghe!) gáy chưa? Hì hì!

Muốn bắt được chim cu, ta phải đi gác cu. Các cụ chắc đã từng nghe qua chuyện gác cu là một trong bốn cái ngu phải không? Bốn cái ngu đó là: làm mai, lãnh nợ,gác cu và cầm chầu. Tui mạn phép xin “loạn bàn” thêm về việc này.

  1. “Làm mai”: chắc ai cũng biết rồi nhưng vì sao lai ngu? Nếu mà 2 người được làm mai sống với nhau hạnh phúc thì không sao còn nếu có chuyện gì thì họ cũng lấy người làm mai ra mà chửi! Cái ngu thứ nhất.
  2. “Lãnh nợ”: trả nợ dùm hay vay tiền dùm…nói chung là “không ăn ốc mà phải đi đổ vỏ” nên ai có ý lãnh nợ dùm là quá ngu. – Cái ngu thứ hai.
  3. “Gác cu”: Người mê “gác cu”tốn công, tốn của, tốn thì giờ lo cho con chim mồi của mình. Xem tướng chim cho kỹ, nhất là hàng cườm trên cổ để bảo đảm có tiếng gáy dài. Lúa phải “xa cho sạch mày” để khỏi làm hư cổ họng chim, làm hại tiếng gáy. Người đi bẫy cu phải nấp một chỗ bất động mà chờ chim rừng đến. Con chim rừng thấy con chim mồi là kẻ xâm phạm lãnh thổ, sẽ bay lại hót thị uy. Con chim mồi đáp lễ, con chim rừng lại hót… Hai con cứ hót qua hót lại như vậy cho đến khi con chim rừng đáp xuống tấn công. Bẫy sập!. Bẫy cu mà không tinh, không khéo, thì không dụ được con cu đẹp. Mất công nấp kín một chỗ cả buổi mà không nên chuyện. Lại có khi con cu rừng và con cu mồi vờn nhau, kỳ phùng địch thủ, hót cả ngày, người gác cu nghe mê mệt bất động chờ, cho dù kiến cắn, muỗi đốt  cũng không được la .Nếu mà cử động là bọn chim thật sẽ bay mất,  không  bẫy được!. Chưa gì đã phải chịu khổ rồi ! Có khi nhiễm bệnh vì mưa gió,phải tốn tiền trị bệnh. Cụ Sơn Nam cũng từng kể câu chuyện ông già gác cu suýt bị cọp vồ –Cái ngu thứ ba.

“Gác Cu”! (Theo Từ điển Của Tui) cũng ngu luôn thôi, phải không các bạn?

  1. “Cầm chầu”: là người thủ vai đánh cái trống khen/chê khi phường hát chèo/hát bội đến diễn. Cầm chầu là một thú chơi tao nhã của bậc tao nhân mặc khách. Người cầm chầu, còn gọi là quan viên , phải biết khen, chê đúng chỗ, đúng lúc, chấm câu sao cho nhã, không đánh tống khẩu, đánh trống như đấm vào mồm ca nương. Giữa bàn dân thiên hạ mà đánh trượt, mải ngắm đào hát mà quên chấm câu, gõ trống không đúng chỗ, cần gõ để tán thưởng thì không gõ, thì thính giả chửi ông cầm chầu–Cái ngu thứ tư.

Những điều trên cũng giống như Ông Nguyễn Ngọc Ngạn đã giải thích trên Thúy Nga PBN 76. Nhưng tui muốn “đi sâu đi sát vào lòng quần chúng” hơn ở cái ngu “làm mai”!

TheoTừ điển Thiều Chửu và Từ điển Nguyễn Quốc Hùng: Người làm mai là Quy đầu, mà Quy đầu (龜頭) cũng có nghĩa là đầu ngọc hành! Quy đầu mà xông vào nơi bậy (vào làm mai nghe cha nội!) nếu OK im lặng thì good,còn nếu không OK thì bị chửi đồ nầy đồ nọ là đúng rồi! Phải không? Vả lại, các cụ tiền bối đã “phán”: làm mai là Quy đầu, với nghĩa làm mai bậy bạ sẽ là củ c..  , là ngu chứ còn gì nữa, phải không? Theo tôi, đây là cách giải thích “sâu sát” nhất về cái ngu làm mai! Các bạn “nhất trí” không?

Tuy nhiên cho tui “xía” vào đây chút! Tại sao gác cu là ngu ? Nó là thú vui “tuyệt vời” đối với một số bạn đấy ! Nhất là với các bạn có tâm hồn “đá gà” và tâm hồn “câu cá”

Ai mà không biết cái “phê” của việc chọn gà, nuôi và “o” gà độ. Việc hưng phấn trong cuộc đá độ với nhau? Trong gác cu cũng vậy, việc “o” cu mồi, như ta đã biết ở trên, cũng làm cho ta “phê” vậy!(o Cu mồi đời thường càng phê hơn, Right?)  Và cũng hưng phấn khi thấy hai con vờn đá với nhau trong lúc gác cu, phải không? Còn về phần tâm hồn “câu cá”, gác cu cũng giống như đi câu thôi! Chuẩn bị mồi, cần câu, bia bọt, lái xe ra hồ, ngồi yên lặng cả đêm, mặc cho muỗi mòng,mưa gió,tận hưởng sự tuyệt vời của sự  đợi chờ: cá cắn câu, giật cần câu, reo hò khi cá vướng câu! Quá phê phải không? Làm sao gọi là ngu được!

Do vậy, ai phê phán gác cu là ngu chắc là không có hai tâm hồn trên rồi!

Ở đời, biết ai ngu, ai khôn!

 

* * *

Ngồi buồn tôi viết chữ ôi

Tự dưng tôi nhớ miệng môi người cười

Thế rồi tôi viết chữ ơi

Người ơi người nỡ xa rời tôi ư

Bây giờ tôi viết chữ u

Nhớ sao là nhớ con cu ……chiên giòn

( Đừng nghĩ bậy nghe cha nội !)

 

Vâng, chim cu chiên giòn! Tuyệt vời. Số dzách! Nâng ly XÔ lên nào! Dô dô!

***

Ngày Xuân vui vẻ chúng ta thường dô dô! Tôi cũng là đệ tử có hạng của ông

“Thần Men”Nhưng hãy uống vừa phải thôi nhe các bạn! Nhớ là uống xong đừng lái

xe, phiền lắm đó! Để “hiền thê” lái cho.

 

Tới đây xem ra cũng dài, và cũng dở, sợ làm mất thời gian thưởng Xuân quí báo của các bạn, thôi tui dzong đây!  Hẹn ngày “tái nạm”.  Hy vọng các bạn “Mua vui cũng được một vài trống canh!”

Smile is the best medicine in the world…… So keep Smiling!

(Cười là liều thuốc vạn năng,… hăy luôn cười!) 

 

Nguyên Lạc                                                                                            (trong TỬU SẮC TÌNH)

………………………………………………………………………………………………………………………

(*)Lập lại phần “loạn bàn”bài nhạc “Hai mươi bốn giờ phép”

của NS Trúc Phương ở bài trước, kẻo một số bạn không biết rõ!:

Nhạc sĩ Trúc Phương đã viết bài ca “trên cả tuyệt vời “Hai mươi bốn giờ phép”.

Từ xa về, “lòng đầy yêu thương”, đâu cần “gụ”,  “mồi” lòng cũng thấy phừng phừng rồi! Với “bao nhiêu thương nhớ anh dành cho em”  ” anh (xả) cho em tất cả em ơi””Em thân yêu” đang đợi từ ngõ, anh liền xông vào:  ” Anh cho em chết!”rồi  “ngôn ngữ tình làm bằng dấu đôi tay” Thấy chưa, đâu cần phải”ný nẻ”, chỉ cần bói Bốc(**) dùng cả mu lẫn yếm là được rồi!

Rồi anh và em trở về thời “nguyên thuỷ loài người” xong… “ta đưa nhau đến vùng tuyệt vời” nguyên đêm luôn phải không?Thì rõ ràng đó “giấc ngủ mổ côi” giấc ngủ mày ngủ đi con, còn chúng tao thức để đi đến “vùng tuyệt vời”! Bái phục ông nhạc sĩ! Bravo!

Chưa hết nhé, đi đường và “mần việc” quá sức,chàng thiếp ngủ… Rồi nàng nhẹ nhàng đánh thức chàng!  “Anh ơi thức dậy chúng ta “gầy sòng” cú chót,  trước khi trời sáng anh phải ra đi (“người đi chưa đợi sáng”)

Vâng, chàng phải “xả” hết yêu thương cho em, kẻo khi trở về “đơn vị”chàng sẽ không “an giấc” được vì nhớ em thân “iu”!  (Xạo,nhớ Thần Bà thì có!, và không ngủ được là vì … tức d.. !)

……………..

(**) Bói Bốc là bói Dịch bằng cách dùng bàn tay “rà soát” mu ( hoặc yếm) rùa, lần theo các đường nứt nẻ để lập ra quẻ mà đoán  tốt xấu (Xem Quẻ Dịch của Nguyên Lạc tai khohocnet.com)

……………………………………………………………………………………………………………………..

 

CHIA SẺ
Bài viết trướcThơ Tường Linh
Bài kếThơ Lê Thị Quỳnh Dung

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here