MÀU QUAN SAN..

0
298

14519725_341671886182113_2452080570902796194_n-1Hiền Mây.

Từ trước đến nay, mình thường đọc, thường nghe nói nhiều về “màu quan san” rồi tự thắc mắc hoài… , “màu quan san” nó như thế nào và ám chỉ điều gì nhỉ… . Sực nhớ đến Truyện Kiều của Nguyễn Du cũng có đoạn nhắc đến cụm từ này:

Người lên ngựa kẻ chia bào,
Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san.
Dặm hồng bụi cuốn chinh an,
Trông người đã khuất mấy ngàn dâu xanh.

Người về chiếc bóng năm canh,
Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi.
Vầng trăng ai sẻ làm đôi,
Nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường.

Từ lâu, đoạn trích trên đã được nhìn nhận như là một trong những cuộc chia lìa điển hình trong văn học Việt Nam… gây nhiều xúc động đặc biệt.

Vì chia ly trong tình thế bắt buộc nên hai nhân vật chính với tâm trạng kẻ ở, người đi… rất hụt hẫng, xót xa. Họ không cam tâm nên nuối tiếc, bịn rịn, lưu luyến mãi với cuộc tình mới vừa chớm mặn nồng hương lửa. Vào giây phút bên nhau sau cuối ấy, họ não nề, đớn đau, cay đắng khôn cùng. Những từ đặc tả ẩn dụ như “dặm hồng” (hun hút khuất dấu), “ngàn dâu” (bờ dâu dọc hai bên đường – nguyên tác “mạch thượng tang” trong điển tích về chinh phụ La Phu nước Triệu thời Xuân Thu từng tiễn chồng ra chiến trận…), “bụi cuốn” (cát bay mịt mùng trong cơn giông lốc, khơi gợi đến những cảnh tượng điêu tàn, khốc liệt) … đã tô đậm thêm màu sắc của những ngổn ngang trăm mối tơ vò, những giằng xé, dồn nén, bức bối đến tột đỉnh. “Người” rồi “Kẻ” cũng góp phần mô tả vẻ lẻ loi, bé nhỏ, bất lực trước cái đằng đẳng, mênh mông vô hạn của không gian và thời gian. Thêm vào đó, số từ “chiếc”, “một” làm tăng thêm cảm giác quạnh hiu, trống vắng. Cùng với ngữ động từ “sẻ làm đôi”, tác giả cũng giúp người đọc hình dung rõ rệt nỗi cô đơn của Kiều Sinh trong lần từ tạ này – lần bên nhau sau cùng để rồi phải vĩnh viễn rời xa.

Nhưng ấn tượng nhất, chính ở chỗ… , Nguyễn Du đã gán cho… sắc cháy lòng của lá phong cuối mùa thu tên gọi “màu quan san”. Bởi bằng từ “nhuốm”, ông như muốn in đậm vào lòng ta, hồn ta hình ảnh biền biệt đến quặn thắt ấy… rằng từ nay Kiều Sinh đã trở thành hai kẻ lữ hành đơn độc trên con đường thiên lý thê lương.

“Màu quan san” qua ngòi bút của Nguyễn Du chính là màu của cách trở sơn khê, của vời vợi nghìn trùng, của cửa ải vô hình nghiệt oan đi dễ khó về.

Và tình yêu, khi vì lẽ gì đấy bị nhuốm “màu quan san”… thì số phận nó cũng sẽ theo thế – mờ khuất, mất dấu để rồi mãi mãi vuột khỏi vòng ôm của đôi lứa… .

“Màu quan san” – màu của sầu sinh ly… – màu buồn đến tái tê, chết lịm… .

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here