Đồng vọng từ âm chữ của Lan Cao

0
800

Nguyễn Đức Mù Sương
IMG_0469
( Cảm nhận sau khi đọc tập” Thắp đời “của Lan Cao
Văn bút nam Hoa Kỳ xuất bản 2011)
Không biết tại sao khi thâm nhập vào hình tượng thơ Lan Cao một câu trong bài thơ Hội Nghị Diên Hồng của Thao Thao một thời quá vãng“Gậy lão niên rung rung hồn tê tái “ lại hiện về ám ảnh tôi mãi . Phải chăng hình ảnh một lão giả thi nhân “ trườn qua tóc gục trắng “ đau đời xiêu lạc , đau nước lầm than viết lên những câu thơ .”heo hắt nắng mây già “khiến người đọc có mối đồng cảm sâu sắc với nhà thơ –Người mẫn cảm nhất với bước đi không ngoái lại của thời gian “ Hoa lưu động khẩu ưng trường tại –Thủy đáo nhân gian định bất hồi – Tào Đường (Tạm dịch ‘Hoa lưu cửa động hương thơm mãi –Nước chảy trần gian một mạch xuôi “ .
Đọc Lan Cao tôi cảm nhận chất trầm ngâm, tĩnh lặng thường trực trong thơ anh. Vẫn là nỗi buồn muôn thuở của người chiến bại phải liều mạng với nghìn trùng sóng nước rời bỏ quê hương xứ sở tìm tự do lao vào cuộc trường chinh đất khách khi “màu cát đậm dần hoàng hôn’ anh mới thấm đau nỗi đau ngựa Hồ , chim Việt hơn bao giờ hết bởi anh đích thực là thi sĩ dù “cung đàn xưa rã nát –vùi dưới tuyết và mưa ‘anh “lặng câm bên bàn ‘ trước “chén trà đã nguội “khắc lòng mình vào thơ :
“ Năm tháng trườn qua tóc gục trắng “
‘Bâng khuâng lão sĩ xoay ly rượu
Rượu chỉ mình ta rượu lạnh lùng’
(Chỉ còn để nhớ )
Đọc đến đây ta cảm thấm hình ảnh thơ “tóc gục trắng’ có một cái gì đó vừa tức tửi , vừa câm nín của” tráng sĩ bạch đầu bi hướng thiên”( Nguyễn Du ).Hùng tâm tráng chí vẫn còn mà người tráng sĩ năm xưa sờ lên mặt tóc râu mòn mỏi chỉ biết “đối gương ,mời bóng “nhớ quắt nhớ quay lại cái ngày “anh chôn viên đạn cuối cùng ‘trước khi trở thành mây viễn xứ .
Ta có thể hiểu vì sao trong tập thơ anh không cần kỳ khu chải chuốt từng câu từng chữ dù anh từng là một Cử nhân Văn khoa Sài gòn cũ rất am tường Hán học bởi anh biết điều đó với anh không cần thiết nữa rồi. Trang sức để làm chi anh nói lòng anh vậy . Nhiều bài nhiều câu hồn nhiên , giản dị không ai nghĩ độ rung của cảm xúc dâng tràn ấy là của một cụ gìa gần bát thập lại có sức lan tỏa có sự trì níu làm ấm lòng người lưu lạc có độ sâu của hồn thơ thôi thúc khơi gợi :
“Nắng sớm len vào hôn má em
Gió theo ve vuốt sợi mi mềm “
‘Con chim động tổ bay quanh ngó
Ta lại ghen hờn với nắng mai”
và :
Em có bung dù đuổi nắng đi
Hay là mắc cỡ với hoa Quỳ
Bình minh đã vội mon men tới “
“Em cười thế sự là mây trắng
Em bảo riêng mình đóa Ngọc Lan”
(Nụ hôn nắng )
Tình yêu trong thơ anh không đơn thuần là tình yêu trai gái mà thấm đậm tình yêu đất nước dù anh chỉ rón rén bước chân thi nhân vào “Vườn thiếu phụ” “Đợi trăng “
Đêm đông ngồi lạnh buốt
Vùi dưới tuyết và mưa
Buồn so da não ruột”
(Vườn thiếu phụ )
Chén trà đã nguội lặng câm trên bàn”
:Gió rơi quanh cội xin ngồi đợi trăng
(Đợi trăng )
Thi thoảng trong một số bài dường như anh đã thoát ra khỏi cái anh : một ông già lấn bấn sự đời trở thành một trung niên thi sĩ ngứa cổ hát tình ca như ngày trai trẻ lưu lãng khắp nẻo quân hành đang cơn binh lửa (Bản tình ca ấy )(không có em )Hờ hững ).Tuổi càng lớn nỗi nhớ mẹ càng sâu đậm anh biết gửi vào đâu nếu không có thơ dù thơ chỉ là sự đuổi bắt vô vọng của một đời người .: ( Mẹ và thơ )(Thắp đời )(Mất còn )(Vần thơ dâng mẹ ).
Thắp đời là một bài thơ có tứ lạ anh chọn đặt tên bài thơ cho cả tập thơ. Hình ảnh trường dụ “thắp đời “ dâng tràn qua năm khổ thơ 5 chữ khắc họa tiếng lòng khắc khoải của đứa con “xin níu lại giấc mơ “ với người mẹ chỉ nguyện sơn hà về cố chủ “ theo khói nhang hồn bay “.
Đọc xong toàn bộ tập thơ” Thắp đời “ta cảm thấu một điều : Trong thơ anh cảm xúc chủ đạo cũng không thoát ra khỏi dòng văn thơ hải ngoại sau những năm bảy lăm luôn luôn chi phối toàn bộ tác phẩm là mối tình hoài xứ ( Buồn ơi ) (Xuân tiết ) (Số sáu miền Trung )(Tiếng nói quê hương )… song anh có phương thức chiếm lĩnh và tái tạo hiện thực riêng, bằng những câu thơ dung dị mà sâu lắng anh dẫn dắt người đọc khám phá niềm vui, nỗi buồn của những người xa xứ trong nỗi ngóng vọng quê nhà nghèo đói,”Nghiêng biển “’trút nước ‘”gió loạn cơn điên “và anh : Người thi sĩ già dù “trăng và thuyền không được cận kề nhau-vẫn “giữ vừng tay chèo qua vực xoáy “
Hiên ngang , mạnh mẽ và quyết liệt trong “Thắp đời” của Lan Cao không còn là nỗi đau riêng , nỗi lo riêng của một ai. Ai cũng phải sống, vật lộn với cuộc sinh tồn nơi đất khách nhưng lúc nào cũng thắp lên trong cuộc đời mình thường trực một ngọn lửa tự tình dân tộc chờ đợi một ngày quay gót lưu vong mang một mối tình hoài về cố xứ. Phải chăng đó là thông điệp đồng vọng từ âm chữ của Lan Cao !
( Viết tại Autumn Meadows Houston Texas Cuối thu 11/11/15

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here