Nguyễn Văn Gia viết về Hoàng Tư Thiện và thơ

0
998

news_129460363192812500

Người thứ hai từ trái qua : Nhà thơ Hoàng Tư Thiện 

Bài thơ “Ngày đứa con hoang trở về” dài 90 câu của Hoàng Tư Thiện được tạp chí Văn (phát hành ngày 5.12.1974) tại Sài Gòn giới thiệu như một tiếng thơ mới. “Tuyển tập chỉ muốn thực hiện với nó một họp mặt không tiền khoáng hậu của thơ tình Việt Nam.Qua những bài thơ tình xưa và nay, với chúng tôi là những bài hay nhất.” (Văn – số đã dẫn)
Thực ra thơ Hoàng Tư Thiện không chỉ là thơ tình, thơ của anh phản ánh chính nội tâm của anh theo những thăng trầm của đời mình, của quê hương và tận cùng là nỗi cô đơn của thân phận làm người.Thơ anh viết cẩn trọng, mượt mà và sâu lắng.Dẫu rằng tứ thơ, câu chữ trong thơ,cũng như hình thức diễn đạt thường được anh chắt lọc kỹ càng, nhưng thơ Hoàng Tư Thiện tự thân đã nói lên được những gì anh cần nói , và bạn đọc chẳng cần nhọc công suy đoán hay lý giải mà vẫn dễ dàng rung cảm được với anh về tình yêu, quê hương và những buồn vui về kiếp làm người ở cõi nhân gian.
Đất và nước bàng bạc trong thơ Hoàng Tư Thiện .Trong năm mươi bài thơ Hoàng Tư Thiện để lại , phần nhiều là những bài viết về đất nước , về tình yêu quê hương và tình tự dân tộc.

… Cây giữ đất và đê điều giữ nước
Mến thương con, hoa quả giữ mùa
Cơm áo sông Hồng mở đường Nam tiến
Nghĩa phù sa, máu đỏ như thơ …

(Đất nước mến yêu con có mặt)
Và Đà Nẵng , cái thành phố biển miền trung quê anh quanh năm dạt dào sóng bể, sau chiến tranh được anh vẽ lại một cách tuyệt đẹp trong thơ, nửa như thực nửa như mơ.

…Mặt trời mọc lên từ bờ bên kia
Cho nửa phố quay nhìn ra bể
Em mở cửa bàn tay chừng gượng nhẹ
Thả gió lùa mái tóc rối bung
Nắng tháng ba có làm má em hồng
Tôi yêu cả màu trời quê ngoại …
(Thành phố Tháng ba)

Thanh Khê ngày xưa là một làng chài nghèo ven thành phố Đà Nẵng, nơi anh sinh ra và lớn lên , nay đã là phố thị đông vui,nhưng cái làng quê ấy vẫn hiển hiện trong thơ anh như một cố hương.

…Anh đi trên dải cát bồi
Thương con sông cũ chẳng rời làng xưa
Mây bay vẫn hẹn Sơn Chà
Nước xa nguồn vẫn về qua Cửa Hàn…
(Sáng trăng sáng cả đôi bờ)

Tình yêu lứa đôi với Hoàng Tư Thiện mãi mãi vẫn là một ẩn số . Hoàng Tư Thiện thường yêu những người con gái đẹp. Những người đẹp trên đời này thường là một cái cớ, một chất xúc tác cho thơ anh và Hoàng Tư Thiện bao giờ cũng đàng hoàng dừng lại ở mức độ đó . Và hình như suốt đời thơ mình, tình yêu vẫn chưa hề mĩm cười với anh.
Vào những ngày cuối đời mình, anh cũng còn kịp viết hai bài thơ tình cho một sương phụ , nhưng chẳng biết có thật một tình yêu?

Nắng của thềm ai vừa mới tắt
Lòng ta sót lại chút tình si
Về đây gác trọ nương nhờ bạn
Thương người sương phụ mái tây che
Phố nhỏ vẫn mơ hồn xa xứ
Tình như mây trắng mộng sơn khê
Ai xưa khanh tướng câu thành bại
Ta gã tiều phu gánh củi về
Ai xưa “qui ngoạ” buồn tê tái
Ta về phố núi ngủ suối khe
Ta dẫu hoa râm tình chẳng bạc
Màng chi nước đục, rửa tai nghe
Năm mươi tuổi yêu em má thắm
Còn năm mươi nữa chẳng hề chi.
(Về Hải Sơn)

… Tôi về bước hẫng trên bờ vắng
Uống nước lòng khe cạn mấy mùa
Hải Sơn ơi ! ngọn nào em thắp
Giọt nến hồng luỵ xuống đời hoa? …
Thôi nhé tôi đi, đừng ngoảnh lại
Tình như sương khói phủ sơn khê
Những mảnh đời hoa lầm cát bụi
Bao giờ biết đến cuộc phân ly?
(Khi trở lại Hải Sơn)

Cái bóng và nỗi cô đơn của phận người luôn có mặt trong thơ Hoàng Tư Thiện.Trong suốt cuộc đời mình, Hoàng Tư Thiện luôn bị cái bóng của chính mình ám ảnh. Quạnh hiu biết bao khi ngồi chờ trăng lên để được thấy cái bóng của mình. Phải ngồi tâm sự với chính cái bóng của mình, đó là lúc con người quá đỗi cô đơn.

Tôi ngồi với bóng tôi mà
Tôi và chiếc bóng nữa là có đôi.
(Ngồi đợi nhau)

Cái bóng / Buồn vui / Buồn vui / Trên đất / Cái bóng / Nhìn ai /
Nhìn ai / Trên vách / Tôi bước / Tôi lùi / Bóng lui / Bóng tới /
Cái bóng / Trong tôi / Cai bóng / Ngoài đời / …/Tắt đèn /
Mất bóng / Tôi nhìn / Thấy tôi.
(Cái bóng)

Có người bảo bây giờ anh đã mất bóng rồi, có người lại nói “Đâu có phải vĩnh biệt chân trời mặt biển. Là hết thật rồi cái bóng thân quen.”
Cát và Tôi, bài thơ như một dự báo ngày ra đi của anh. Vũ Hữu Định và Hoàng Tư Thiện chơi với nhau khá thân. Năm 40 tuổi, Vũ Hữu Định có viết “Bài thơ năm bốn mươi” như một dự báo cho ngày ra đi của mình và sau đó không lâu anh ra đi thật. Hoàng Tư Thiện cũng thế. Bài thơ “Cát và Tôi” anh viết năm 2002, đúng hai năm sau anh đã theo chân Vũ Hữu Định.

Cát với tôi là một
Mai tôi về trong cát đó thôi
Cát và tôi là hai miền thương nhớ
Khi lìa đất hồn tôi nương ngọn cỏ
Thuở xa bờ cát lở về đâu ? …
Cát với tôi
Tôi và cát bụi
Giũ sạch rồi lòng nhẹ như không.
(Cát và tôi)

Có ai đó đã nói cuộc sống Hoàng Tư Thiện như một giai thoại. Anh sống độc thân cho đến lúc qua đời, thích uống rượu và thường ít khi có tiền trong túi. Bạn bè có sáng tác mấy câu thơ theo trường phái Bút Tre để ghẹo anh:
Thanh Khê có Hoạn Tư Thiên
Không tiền không vợ lại ghiền uống rươu.
Anh đã về cõi vĩnh hằng với tư cách một CÔNG DÂN DIỆN TẠM TRÚ, bởi anh không có hộ khẩu, không có chứng minh nhân dân (căn cước), không có lấy một giấy tờ tùy thân gì khả dĩ chứng minh được rằng anh đã từng có mặt trên cõi đời này.
Lúc còn sống anh mơ ước thơ mình được in và đặt tên là “Vầng trăng khuyết”.Nay cái vầng “Trăng khuyết” * của anh đã có mặt trên đời , nhưng có điều đáng tiếc là anh vĩnh viễn không có cơ hội được ngắm nhìn cái vầng trăng của mình đang lung linh giữa đất trời!
Nhưng cũng chẳng sao, bởi anh đã từng nói:

“Trăng sáng hết một đời tôi trên đất
Rồi thôi,tôi mất một vầng trăng
Khi nhắm mắt nghĩa là khi sáng nhất
Một đời người trong bóng một vầng trăng”
(Gởi lại)
Hoàng Tư Thiện đã đến và chia tay cuộc đời này nhẹ tênh như câu thơ anh viết :
“Giũ sạch rồi lòng nhẹ như không”.

Nguyễn Văn Gia
Đà Nẵng, 6.3.2005

*Tập thơTRĂNG KHUYẾT của
Hoàng Tư Thiện
(Nhà Xuất Bản Đà Nẵng – 2005)

CHIA SẺ
Bài viết trướcBấy nhiêu
Bài kếTÔI HÁT VỀ NGÀY KHÔNG EM

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here