CÓ MỘT GÓC KHUẤT, MỘT LỐI NHỎ

0
714

Nguyễn Ngọc Hạnh11998891_945576825489226_7400684048827622912_n11954816_945577098822532_212641224071009372_nẢnh :Chợ chồm hổm của người Việt tại Houston Texas MỸ

Nhiều người đi ra nước ngoài như đi chợ, nhưng hiếm khi thấy họ viết gì về những chuyến đi ấy. Cũng có người đi vài lần, thậm chí đi thoáng qua nhưng lại ghi chép đủ điều, có thể họ lấy cái cớ từ những cảm xúc ở mỗi điểm đến để viết, để lồng ghép gửi găm vào đó đủ chuyện trên đời; đôi ba người còn muốn giật cả những tít bài thật kêu để “khoe” với người đọc là tác giả đã từng bôn ba trải nghiệm khắp thiên hạ.Tôi thì chưa biết thuộc loại nào đây!

Tôi đi không nhiều, chỉ vài ba lần đến Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia… nhưng tất cả có lẽ là mình cũng chỉ mới vi vu thôi. Chủ yếu là nhìn ngắm, tận mắt chứng kiến bao mảnh đời chắp vá, đi tìm những dấu vết thăng trầm dâu bể, những cổ kính rêu phong, các nền văn minh hiện đại…Nhưng cũng chỉ là cỡi ngựa xem hoa, chưa thấm thía vào đâu để viết được một bài báo cho ra trò, ít ra là viết để kỷ niệm về chuyến đi của mình. Lần này, không biết bắt đầu từ đâu mà tôi cứ háo hức sẽ viết một cái gì đó, một góc khuất ẩn chứa về thân phận của cộng đồng người Việt trên đất Mỹ bằng chính cảm xúc từ những suy nghĩ bắt gặp trên dặm đường ngược xuôi từ Texas đến California, Los Angles, San Francico…, nơi có nhiều người Việt Nam mình đang sinh sống ở đây.

Có phải do chính cái hạn hẹp của sự hiểu biết khi tôi chưa đặt chân đến đất nước văn minh này. Từ trước đến giờ, tôi chỉ đọc và nghe nói nhiều về cuộc sống sung túc của người Việt ở Mỹ. Đến đây tôi mới hiểu ra những điều nhỏ nhặt khác của bà con Việt kiều mỗi lần họ về thăm quê không như tôi nghĩ. Họ đầy tâm trạng. Giàu nghèo thì nơi nào chẳng có. Ở đây, không ít người phải dành dụm, tằn tiện từng đồng chi tiêu hàng năm trời mới có được một chuyến trở về nguồn cội, viếng mộ ông bà tổ tiên, thăm bà con ruột thịt. Anh Long Nguyễn là người anh ruột thịt của tôi, thuộc lớp người đến Mỹ tương đối sớm, hiện anh đang sống tại Dallas, Texas. Trò chuyện với anh vào những ngày cuối năm, giọng anh trầm hẳn khi nhắc lại không khí những ngày cận tết ở quê nhà. “Nhiều người sống ở Việt Nam hay ở Mỹ thường đứng trên quan điểm vật chất là tiền bạc để đánh giá cuộc sống bên nào tốt hơn, mà quên rằng con người sống trong xã hội nào đi nữa thì ngoài tiền bạc còn có những giá trị tinh thần mà nếu thiếu đi thì cuộc sống sẽ mất hết ý nghĩa và buồn chán, cho dù ta có rất nhiều tiền”.
Anh kể tiếp, những ngày đầu đặt chân đến đây, nhiều người đi làm cu-li trong các hãng, một giờ được 6-8 USD từ 6 giờ sáng đến 10-11 giờ đêm, nhưng họ cảm thấy cuộc sống cũng vui vẻ , vì khi họ nhìn thấy những đứa con của mình được học hành ở một đất nước tiến bộ với một tương lai sáng lạn đầy hứa hẹn. Phần lớn trong số họ, không đặt nặng vấn đề qua Mỹ để tìm cơ hội cho chính mình mà vì tương lai của lớp trẻ nên họ cảm thấy thanh thản và tự giải đáp rằng trong cuộc sống cái gì cũng có cái giá của nó. Vấn đề khi đã chọn thì phải chấp nhận để mà vui sống. Còn thực ra, hầu hết những người trong thế hệ đầu tiên đến Mỹ sau 1975 đều mang một tâm trạng cô đơn, càng về già nỗi cô đơn ấy càng lớn, đến tuổi này người ta nhận ra rõ hơn về nguồn cội, về những mất mát khi phải rời xa đất Tổ.

Đến California tôi gặp nhiều người Việt sống tại đây, họ thường gặp gỡ nhau để sẻ chia vui buồn, bù lấp vào những khoảng trống ở tâm hồn mình trong những năm tháng cuối đời nơi đất khách. Lớp trẻ hơn một chút dường như không mặn mòi, vì không cùng tiếng nói chung với thế hệ của người già, từ đó nỗi cô đơn của họ càng trở nên dữ dội. Anh Phan Thanh Kha tâm sự: Đa số người Việt nhập cư vào Mỹ sau năm 1975 thuộc rất nhiều thành phần khác nhau, phần lớn người Việt sau đó được bảo lãnh theo diện thân nhân, hầu hết họ không còn trẻ nữa. Việc phải trải qua cuộc sống mới nơi xứ lạ quê người, sự khác biệt về văn hóa, đặc biệt là ngôn ngữ hết sức khó khăn. Hầu hết phải bắt đầu từ những công việc lao động tay chân đơn giản với đồng lương tối thiểu. Đồng tiền kiếm được không vào đâu so với chi phí đắt đỏ ở Mỹ. Cái trở ngại to lớn nhất là tiếng Anh. Không có tiếng Anh thì đi đâu làm gì cũng vướng vấp, riết rồi đâm ra hoảng loạn. Nhiều đêm có người còn mộng mị mong về lại cố hương”.
Sau câu chuyện ấy, tôi cứ ngần ngại không dám hỏi thêm gì. Định bụng ngày mai khi đên Houston thăm bạn, nhà thơ Nguyễn Hàn Chung, tôi sẽ tiếp tục câu chuyện này.

Vượt gần 1000 km đi thăm một người bạn thơ để ngủ với nhau một đêm rồi sáng mai quay trở về Dallas, quả là điều kỳ diệu. Đêm đó, tôi cứ phân vân, xa xôi thế này liệu mình có đủ sức vượt qua. Nhưng, thật bất ngờ là chưa đầy một ngày đường, chỉ 6 tiếng đồng hồ trên với Sony Nguyễn, đứa cháu ruột cùng đi với tôi, là đến nhà bạn Nguyễn Hàn Chung. Đúng là cơ sở hạ tầng của Mỹ tuyệt vời thật, nào là cầu vượt mấy tầng, rồi thì freeway rộng 10 làn đường là ít nhất. Xe cộ chạy có thứ tự, đúng luật dù không thấy một chú cảnh sát giao thông nào suốt cả một chặng đường dài.
Gặp nhau, tay bắt mặt mừng, suốt một đêm chuyện trò, từ chuyện văn nghệ, thơ phú đến chuyện vui buồn xứ Quảng. Cuối cùng, câu chuyện người Việt ở Mỹ vẫn là đề tài mà tôi muốn nghe nhà thơ Nguyễn Hàn Chung tâm sự.
Sống trên đất Mỹ, dù làm bất cứ công việc gì thì họ cũng phải cố gắng làm việc. Nếu không họ sẽ rất vất vả trong việc trả chi phí sinh hoạt, đắt đỏ đặc biệt là tiền nhà. Chính phủ Mỹ chỉ hỗ trợ khi người dân gặp khó khăn thật sự. Cơ cấu xã hội Mỹ và những chiếc bẫy tín dụng từ ngân hàng buộc người ta phải làm việc để có được một cuộc sống tôt. Làm việc, kiếm tiền, mua tài sản rồi lại phải làm việc, trả nợ… một cái vòng tuần hoàn xoay chuyển. Áp lực cuộc sống buộc mọi người phải làm việc liên tục. Điều đó dẫn đến xã hội làm ra của cải vật chất nhiều hơn, giúp xã hội phát triển hơn”. Nguyễn Hàn Chung vốn là người hay lý sự, khi nói ra điều này dường như anh muốn khẳng định dứt khoát với tôi như vậy, đừng cãi ông Quang Nạm ạ.
Chuyện anh vừa nói, tôi cũng đã biết, về thu nhập bình quân tạm gọi là ổn định của người Việt ở đây, chừng khoảng 20.000 đến 40.000 USD một năm. Đây chỉ là thu nhập tàng tàng. Dĩ nhiên vẫn có người Việt vươn lên bằng khả năng thực, làm việc trong những chuyên ngành với mức thu nhập cao trên 100.000 USD một năm nhưng chỉ là thiểu số. Anh nói tiếp, Ở Mỹ mà nói một người giàu hay nghèo thì phải xem đó là so với cộng đồng Việt Nam hay so với Mỹ. Nếu so với nước Mỹ thì phần lớn cộng đồng Việt Nam tại Mỹ là trung bình trở xuống! Còn nếu chỉ so trong cộng đồng thì cũng có giàu, có nghèo. Vấn đề giàu nghèo ở đâu cũng vậy thôi. Quan trọng là khi chu cấp phụng sự cho bà cô ruột phủ phê thì người yêu tim lại bị sự trống vắng, cô đơn hành hạ .
Tới đây thì tôi hiểu.
Nói lan man rồi cũng quay về câu chuyện chữ nghĩa. Không riêng gì với Nguyễn Hàn Chung, chắc nhiều anh em văn nghệ ở hải ngoại đều luôn đau đáu nỗi lòng mình với quê hương. Một đêm cuối năm ngồi ngẫm nghĩ chuyện đời mình anh viết ”Nabokov – nhà văn Nga, tác giả bộ tiểu thuyết “Lolita” nổi tiếng có một câu nói mà mình cho là rất chí lý nhất đối với các nhà văn hải ngoại, hàm ý nói, hộ chiếu của nhà văn chính là tác phẩm nghệ thuật. Vâng, tác phẩm dù viết bằng tiếng nước ngoài hay tiếng Việt cũng là viết cho đồng bào mình đọc. Mai sau may mà còn ai nhớ tới tác giả hoặc tác phẩm chí ít một vài câu vài đoạn nào đó chắc chắn trước tiên phải là người Việt. Mình đã trở thành người Mỹ, sống Mỹ, có thể chết Mỹ nhưng mãi mãi vẫn khát khao được là nhà thơ, nhà văn Việt Nam.Mãi mãi .’’
Suốt hơn một tháng trời đi qua nhiều vùng miền khác nhau trên đất Mỹ, một đất nước văn minh tiến bộ bậc nhất, một thiên đường không chỉ cho người dân Việt mình. Điều đó ai cũng biết. Nhưng bên trong xứ sở ấy có một góc khuất, mốt lối nhỏ, rất nhỏ, đó là nỗi buồn, là sự trống trải, thiếu thốn hơi ấm của quê nhà của không ít đồng bào thân yêu của mình vì nhiều lý do mà họ phải rời xa Tổ Quốc. Cái được cho con cái họ, cho một tương lai ở phía trước thì không ai chối cãi, nhưng điều ấm ức, dằn vặt từng ngày về số phận, về sự hy sinh mất mát không nhỏ ấy cũng từng phút giây vang lên nhỏ dần, nhỏ dần rồi lịm dần về một cõi xa xăm, về đất tổ quê cha.

CHIA SẺ
Bài viết trướcĐợi…
Bài kếRiêng với Câu Lâu

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here